Dit artikel is gepubliceerd op vakblad ICT&Health.

Online keuzewijzer:

Zelfredzaamheid in de thuiszorg

Welke mogelijkheden zijn er op het gebied van hulpmiddelen en technologie in de thuiszorg? Zoveel, dat zorgprofessionals en cliënten door de bomen het bos niet meer zagen. Daar moet verandering in komen met de officiële lancering van de online keuzewijzer in de derde week van februari.

Hulpmiddelen en thuistechnologie worden steeds belangrijker voor mensen die nog zelfstandig thuis wonen, maar daarbij de hulp gebruiken van een mantelzorger of externe kracht. Zij zijn gebaat bij zorg die optimaal op hen afgestemd is.

De laatste jaren zijn er steeds meer (digitale) hulpmiddelen voor thuis op de markt gekomen. Cliënten komen met vragen zoals: ‘Zuster, ik lees over een drempelhulp. Kan ik die ook krijgen?’ Niet alleen voor cliënten is het onduidelijk wat de markt allemaal te bieden heeft, ook zorgprofessionals kunnen de ontwikkelingen nauwelijks bijbenen.

Landelijke databank

Tijdens de bijeenkomst ‘Samen beter!’ in de voorgaande e-healthweek (2018) gingen verzekeraar CZ en Care Innovation Center (CIC) het gesprek aan met cliënten, mantelzorgers en zorgprofessionals in de thuiszorg. Wat was de wens: eenvoudig inzicht krijgen in mogelijke ondersteuningsmiddelen. Het middel: een landelijke databank van (digitale) hulpmiddelen om zorgprofessionals te helpen bij het advies aan cliënten en mantelzorgers over de best passende oplossing voor hun specifieke situatie.

Vanuit deze bijeenkomst ontstond het idee om de handen ineen te slaan met Thuisleefgids – een onafhankelijk consumentenplatform met informatie over producten en diensten die bijdragen aan langer en zelfstandig thuis wonen – en een aantal aanwezige zorgprofessionals. De uitkomst is een digitale keuzehulp.

Zorgorganisaties en ambassadeurs

Middels vragen geeft de online adviestool de thuissituatie weer en bouwt het een persoonlijk profiel op. De cliënt/mantelzorger ziet precies welke hulpmiddelen en/of thuistechnologie geschikt is voor zijn of haar situatie. De thuiszorgmedewerker en de cliënt/mantelzorger vullen samen de gegevens in. Het advies kan gedownload, geprint of gemaild worden. Momenteel wordt een gratis tool ontwikkeld speciaal voor cliënten/mantelzorgers. Voor het testen van de online keuzewijzer nam een aantal zorgorganisaties het voortouw:

  • Avoord, ouderenzorgorganisatie in EttenLeur, Rijsbergen en Zundert;
  • Carerespect, thuiszorgorganisatie in West-Brabant;
  • Careyn, organisatie voor thuiszorg, verpleging en verzorging en maatschappelijke dienstverlening (Provincie Utrecht, ZuidHolland Noord-Brabant);
  • Regionale Kruisvereniging West-Brabant, overkoepelende vereniging van 28 plaatselijke kruisverenigingen (waaronder Surplus, zie kader);
  • Park Zuiderhout, unieke plek (Teteringen) waar mensen op leeftijd landelijk wonen en waar zij services krijgen op het gebied van Wonen en Vieren van het Leven en Zorg;
  • Stichting Groenhuysen, ouderenorganisatie in de regio Roosendaal;
  • Thebe, organisatie die wijkverpleging, specialistische zorg, thuisbegeleiding en dagbesteding in 22 gemeenten in West- en Midden-Brabant levert en zorg biedt in 23 woonzorgcentra in de regio;
  • Surplus, biedt in west- en midden Brabant een gevarieerd aanbod op het gebied van zorg, wonen, welzijn en zorg.
  • TWB, thuiszorgorganisatie in de gemeente Roosendaal.

ICT&Health sprak met vier zorgprofessionals uit enkele van deze organisaties, die als ambassadeurs van de tool optreden.


Stichting Groenhuysen

Linsey Gieles

Linsey Gieles werkt als verpleegkundige bij Stichting Groenhuysen. “Onze visie is: ouder worden en jezelf  lijven”, zegt ze. En dat sluit naadloos aan bij de online keuzehulp.

Via haar manager hoorde ze over de ontwikkeling van de online keuzewijzer. Lynsey gaf zich op om mee te denken over de ontwikkeling ervan. “Ik sta heel erg voor zelfredzaamheid en heb de hoop dat met behulp van deze tool, de mensen minder afhankelijk worden van zorg.”

Tijdens de brainstormsessies gaf Linsey onder andere aan, dat ze graag ook die hulpmiddelen in de tool terug wilde zien, die (nog) niet in de organisatie gebruikt werden, maar wel ingezet zouden kunnen worden.

Bij het testen van de tool bleken er een aantal punten van verbetering wenselijk. Lynsey noemt een voorbeeld: ”Thema’s overlappen elkaar. Waaronder moeten we zoeken? Voor ons is het belangrijk, dat we snel het geschikte hulpmiddel voor de betreffende cliënt kunnen opzoeken. Een onderscheid tussen hulpmiddelen voor het bovenlichaam en onderlichaam is bijvoorbeeld ook wenselijk.” De online keuzehulp wordt nog verder geoptimaliseerd. Naar verwachting zullen dan, daar waar mogelijk, de wensen van de zorgprofessionals meegenomen worden.

Linsey tot slot: “De thuiszorg wordt steeds zwaarder. Het is daarom belangrijk te kijken naar wat mensen zelfstandig kunnen doen. Ook voor henzelf. Zelfredzaamheid vind ik, zoals gezegd, erg belangrijk. Daar helpt de tool in mee. En voor ons als zorgprofessional houdt de tool ons op de hoogte van de innovaties in de markt.”


Thebe

Tessa de Wit

Tessa de Wit werkt bij Thebe. Ze heeft onlangs haar diploma HBO-Verpleegkundige in ontvangst genomen en gaat aan de slag als wijkverpleegkundige binnen de organisatie. Ze schreef haar scriptie over de online keuzewijzer.

Tessa vertelt: “De online keuzehulp geeft een overzicht van alle innovaties van de laatste jaren. Een van de voordelen ervan is, dat zorgprofessionals ook zonder zorgachtergrond met behulp van de tool bij het geschikte hulpmiddel uitkomen voor de betreffende cliënt. Ook kunnen meerdere hulpmiddelen tegelijkertijd ingezet worden. De tool wijst de weg. Dit maakt de zorg efficiënter en de cliënten zelfredzaam. Dat heeft weer een gunstig effect op het huidige personeelstekort en de groeiende zorgvraag.”

Ze vervolgt: “Ook bij mijn collega zie ik, dat zij zich met gebruik van de tool veel meer bewust zijn van de mogelijkheden op het gebied van hulpmiddelen en thuistechnologie. Nu pas weten we echt wat er allemaal op de markt is.”

De online keuzewijzer is volgens Tessa gebruiksvriendelijk. Maar mist ze toch iets? “Het thema eenzaamheid”, zegt ze vrijwel direct. “Dat is een zichtbaar probleem in de wijk. Zijn er hulpmiddelen/apps die deze eenzaamheid kunnen verlichten? En, de verstrekking van maaltijden is een groter probleem, dan de bereiding ervan. Wellicht kan de tool in de toekomst informatie verschaffen over maaltijdafhaalpunten in de wijk.”


Surplus

Sheela Punt en Pamela Kampman werken allebei als wijkzuster bij Surplus, een zorgen welzijnsinstelling. Ze helpen cliënten die al thuiszorg hebben, maar leggen ook preventieve huisbezoeken af – een adviserend en/of informatief gesprek – bij cliënten die nog geen zorgvraag hebben.

Pamela: “Ik probeerde de innovaties op de markt wel bij te houden, maar het gaat zo snel. Producten verdwijnen, anderen komen erbij. Het was onmogelijk als zorgprofessional de cliënt goed te adviseren.” Sheela kan het alleen maar met haar collega eens zijn. “Er zijn zoveel innovaties, we zagen door de bomen het bos niet meer.” Sheela en Pamela vonden het leuk en leerzaam om mee te denken over de opbouw van de online keuzetool. “Soms worden er applicaties ontwikkeld, zonder ruggenspraak met degenen die ermee moeten werken. In de praktijk blijkt dan maar al te vaak, dat het niet werkt zoals gedacht werd”, aldus Pamela.

Niet zomaar aanbevelen

Pamela Kampman & Sheela Punt

Sheela vervolgt: “Een hulpvraag is soms met een handig hulpmiddel al op te lossen. Als wijkverpleegkundige wil je de cliënt echter niet zomaar een product aanbevelen. Gaven we eerder een suggestie voor product X van firma Y, dan zei de cliënt soms: ‘Heb je er aandelen in? Nu hebben we de keuzehulp als digitale applicatie die we ook op onze telefoon of tablet kunnen gebruiken. Samen met de cliënt/mantelzorger kunnen we hulpmiddelen en thuiszorgtechnologie van diverse leveranciers vergelijken in bijvoorbeeld prijs en of de zorgverzekeraar wel of niet vergoedt. Over een betaalbaar hulpmiddel doen mensen niet moeilijk, maar de prijzen ervan verschillen nogal. Betreft het een kostbaar product, dan wil de cliënt er zeker meer van weten.”

Haar collega Pamela vult aan met een voorbeeld: “Neem een cliënt die een heupoperatie heeft gehad. Omdat hij niet kan bukken, heeft hij bepaalde hulpmiddelen nodig. Denk aan een sokaantrekker of een verlengde schoenlepel. Tot nu toe adviseerden we hem contact op te nemen met firma X. Met de online keuzehulp kunnen we, zoals Sheela zei, de cliënt laten kiezen uit meerdere leveranciers. Ook kunnen ze vooraf al zien hoe de verschillende producten eruit zien.”

Zowel Sheela als Pamela werken regelmatig samen met een ergotherapeut als cliënten  hulpmiddelen en voorzieningen nodig  hebben. De ergotherapeut ondersteunt dan ook bij het aanvragen van deze middelen en voorzieningen bij de zorgverzekeraars.

De wijkzusters hebben de tool getest, maar nog niet in de praktijk toegepast en gepromoot. Dat laatste gaat nu wel gebeuren binnen Surplus. Zij vertellen: “Onze organisatie kent wijkzusters in verschillende werkgebieden in WestBrabant. Iedere wijkzuster stuurt een of meerdere thuiszorgteams aan. Wij willen nu de tool presenteren in het kwartaaloverleg met de wijkzusters. Het is de bedoeling dat zij vervolgens de tool weer promoten binnen hun teams in het werkoverleg.”


Wil je meer weten over de digitale keuzewijzer? Of heb je interesse in de tool voor jouw organisatie?

Kijk dan snel op de website www.digitalekeuzewijzer.nl of en neem contact met ons op.